Image

Acceptatie & Commitment Therapie (ACT)


Meer informatie over de kernprocessen

Kernprocessen ACT

 
1. Cognitieve defusie
 
Wanneer je gedachten al te serieus neemt en deze gedachten zich als een waterval over jou heen storten, loop je het risico dat ze jou meesleuren naar een ongewenste bestemming. Je bent verstrikt geraakt in een wereld van gedachten en smelt er als het ware mee samen. Binnen ACT noemen we dit fusie. Je realiseert je niet meer dat gedachten geen feiten zijn en voor je het weet maken zij de dienst uit.
 
Defusie betekent dat je je losmaakt of afstand neemt van je gedachten, dat je ze laat komen en gaan als bladeren in een stroom. Je hoeft ze noch vast te pakken, noch er de strijd mee aan te gaan. Je leert achter de waterval te gaan staan en gedachten op te merken. Gedachten die jou niet behulpzaam zijn, laat je passeren; je lift er niet langer op mee. Je leert dan kijken naar je gedachten in plaats van te handelen vanuit je gedachten; daarmee bevrijd je jezelf van je dwingende negatieve gedachtepatronen en ontstaat weer keuzevrijheid ten aanzien van je handelen.
 
 
2. Acceptatie
 
Acceptatie vormt paradoxaal genoeg de eerste stap naar verandering. Bij acceptatie maak je ruimte voor je gevoelens en staat ze precies toe zoals ze zijn. Je geeft er erkenning aan, omdat ze er toch al zijn. Je vecht niet langer tegen gevoelens, lichamelijke sensaties en gedachten waar je toch niet van kunt winnen, omdat je jouw energie beter kunt gebruiken. Je stelt je open voor je ervaring in zijn geheel wanneer je een richting op gaat die past bij je waarden. Acceptatie betekent niet dat je opgeeft of berust in jouw levenssituatie door die tandenknarsend te ondergaan; het betekent dat je je volledig openstelt voor de realiteit zoals die hier en nu is en vanuit dat startpunt effectief actie onderneemt om er iets aan te veranderen.
 
 
3. Zelf als context
 
Vanuit een observerende positie kun je ook kijken naar de grotere verhalen die je over jezelf vertelt en naar de beelden die je daarmee over jezelf vormt. Vaak zit daar misschien wel een kern van waarheid in. Het probleem is alleen dat die waarheid niet altijd nuttig is of je helpt. Door deze verhalen bewust te maken en onder ogen te zien kun je er ook weer afstand van nemen op momenten dat zij je in de weg staan. Je hoeft je er niet aan vast te klampen, noch er de strijd mee aan te gaan, je kunt ze laten voor wat ze zijn.
Vanuit deze positie leer je tenslotte onderscheid te maken tussen het verleden en het heden en contact te maken met pijnlijke gevoelens zonder hiermee samen te vallen. Je creëert als het ware een veilige ruimte van waaruit je de oude pijn kunt verwelkomen, in de wetenschap dat deze je niet zal verzwelgen. Zijn pijnlijke ervaringen eenmaal bewust gemaakt en geïntegreerd, dan verliezen ze hun impact op je huidige leven.
 
 
4. Hier en nu
 
Door hier en nu aanwezig te zijn, in contact met wat nu is, ben je je volledig bewust van je ervaring zoals die zich van moment tot moment aan je voordoet. Je leert je aandacht flexibel te richten naar je innerlijke en de uiterlijke wereld. Hiermee kun je heel goed waarnemen wat er gebeurt en of je gedrag hier wel bij aansluit. Door je helemaal te verbinden met wat je doet op dit moment, neemt je effectiviteit zienderogen toe en ervaar je steeds meer voldoening.
 
 
5. Waarden
 
Je betreedt als het ware een vrij en verruimd perspectief van waaruit je, afgestemd op de situatie in het hier en nu, kunt bepalen wat er op dit moment wezenlijk voor jou toe doet; Welke waarden voor jou persoonlijk van belang zijn.
 
 
6. Toegewijde actie
 
Waarden die je vervolgens kunt gebruiken als kompas en kunt vertalen in doelen die de leidraad vormen voor je handelen.